کتابخانه های کودکستان و ضرورت توجه به آنها
بدون شک یکی از مهمترین و موثرترین دوران زندگی آدمی ، زمان کودکی است . دورانی که در آن شخصیت فرد پایه ریزی شده و شکل می گیرد
با توجه به اهمیت و حساسیت سال های اولیه کودکی به عنوان دوره بسیار مهم از نظر رشد فیزیکی و ذهنی کودکان ، برنامه ریزی برای آموزش و پرورش در این سنین باید دارای ماهیتی مثبت و اثرگذار باشد . با عنایت به تاثیر پذیر بودن ذهن کودکان در این برهه از زندگی ، و آمادگی ذهن آنان برای پذیرش عادات و رفتارها ، اگر عادات خوب و مثبتی به کودکان القا شود می توان انتظار داشت که این عادت ها در سال های بعد نیز حفظ شده و احیانا تا آخر عمر همراه فرد باقی بماند. عادت به کتاب ، کتابخانه ، کتابخوانی و مطالعه نیز می تواند در همین سنین به کودکان القا شود که در این صورت ما کودکانی علاقه مند به کتاب ، مطالعه و تحقیق خواهیم داشت و همین امر می تواند یکی از عوامل رشد و ترقی افراد و جامعه باشد . کودکستان به عنوان اولین قدم به سوی زندگی اجتماعی می تواند تاثیر شگرفی در شکوفایی استعداد کودکان داشته باشد. از آنجا که پیشرفت هر ملت در گرو شکوفایی استعداد های افراد آن رقم می خورد، توجه به کیفیت آموزش های دوران قبل از دبستان می تواند بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
این نوشته سعی دارد به مطالعه درباره ی یکی از بخش های اثرگذار کودکستان پرداخته و اهمیت ایجاد و مدیریت صحیح کتابخانه در کودکستان ها را بررسی نماید.
کتابخانه در کودکستان بیشتر از آنچه به عنوان محل تحقیق و مطالعه مورد توجه باشد از نظر آشنا کردن کودکان با کتاب و مطالعه حائز اهمیت است . در این دوران کودکان در اولین گام آماده شدن برای آموزش بیرون خانه ، ضمن ورود به این مکان دوست داشتنی متوجه قفسه های پر از کتاب شده و با توجه به محتوای خوب کتاب ها و منابع موجود در آن ها آرام آرام علاقه مند به کتاب و کتابخوانی شده و در صورت مدیریت صحیح این عادت در سال های بعد تبدیل به افرادی کتابخوان و پژوهشگر می شوند که این می تواند عامل مهم رشد و پیشرفت جامعه باشد و خود این امر زیر بنای پیشرفت علمی یک مجموعه و یک کشور را رقم می زند.
اما کودکستان ها برای ایفای صحیح این بخش از خدمات خود می توانند یکی از اطاق های موجود در مجموعه خود را به کتابخانه اختصاص دهند. تزئین کردن گوشه و کنار این اطاق با چیز های مورد علاقه ی کودکان به شکلی که باعث جذب آنان در کتابخانه شود ، می تواند کودکان را به فعالیت و جنب و جوش بر انگیزد . اختصاص یک ساعت خاص حهت کتابخوانی برای کودکان و نشاندن آنها بر روی صندلی های دور میز مطالعه ، عادت به خواندن را در آنها ایجاد خواهد کرد .
هم چنین آزاد گذاشتن آنها در محل کتابخانه برای دسترسی و برداشتن کتاب ها ، خود عامل مناسبی جهت آشنایی با کتابخانه محسوب می شود. در عین حال می توان از آنها خواست که در خواندن کتاب ها به مربیان کمک کنند و یا هر هفته نسبت به انتخاب یک کتاب و معرفی آن به دیگر همکلاسی ها فعالیت داشته باشند.
مجموعه کتابخانه کودکستان می تواند شامل موارد زیر باشد:
کتاب های کوچک داستان های افسانه ای و غیر افسانه ای مهیج - کتاب های بزرگ مخصوص کودکان - کتاب های علمی با تصاویر قابل فهم - کتاب های شعر و ادبیات متناسب با سن کودکان - نشریات مرتبط با کودکان - سی دی های آموزشی صوتی و تصویری - نوارهای ویدئویی - نوار کاست های شنیداری - نقشه های حغرافیایی - منابع کمک آموزشی و کمک مربی برای استفاده مربیان-
منابع کمک آموزشی برای استفاده والدین کودکان
تهیه بهترین کتاب ها برای کتابخانه و سازماندهی اصولی مجموعه بدون مدیریت صحیح و استفاده درست از آنها نتایج مطلوب و قابل قبولی به دنبال نخواهد داشت لذا جهت جلوگیری از تبدیل شدن این مجموعه ها به انبار کتاب و استفاده مفید از آنها ، مدیریت کودکستان می تواند با استفاده از تدابیر و برنامه های زیر کتابخانه را تبدیل به یک مرکز پویا ، ارزشمند و اثرگذار نماید :
· در نظر گرفتن زنگ مخصوص کتابخانه
· دادن آموزش به کودکان در مورد استفاده از کتابخانه
· برگزاری کارهای فرهنگی و جذاب در محل کتابخانه
· امانت دادن کتاب برای بردن به منزل
· معرفی کتاب و قصه خوانی در فواصل زمانی منظم
· برگزاری اردوهای بازدید از کتابخانه های مرتبط با کودکان در سطح شهر
· دادن کارت مخصوص کتابخانه به کودکان جهت تشویق آنان
· انجام بازی های کودکانه مثل عروسک گردانی در محل کتابخانه
· انجام نمایش های کودکانه با موضوعات مرتبط با کتاب و کتابخانه
· خواستن از کودکان برای انتخاب و خواندن کتاب برای همکلاسی ها
· دعوت از والدین برای گوش دادن به کتابخوانی کودکان خود(در مورد کودکان بزرگتر)
· پخش نوارهای صوتی و سی دی های تصویری داستانی و مناسب در محل کتابخانه
· دعوت از کودکان برای تعریف قصه خوانده شده در محل کتابخانه
در نهایت باید گفت با توجه به اینکه کودکان قابلیت پذیرش هر نوع عادتی را در سنین پایین دارند باید تحت مراقبت صحیح و دقیق قرار بگیرند تا یک سری عادات و رفتار های مناسب و خوب را یاد بگیرند و چون تکرار و تمرین عادات به ماندگاری آنها کمک فراوانی می کند بنابراین انجام موارد اشاره شده در بالا می تواند فارغ التحصیلان کودکستان ها را افرادی علاقه مند به کتاب و کتابخانه و تشنه تحقیق و پژوهش نماید.
علی قاسمی
کارشناس کتابداری و اطلاع رسانی
چاپ شده در روزنامه شاپرک به تاریخ 9 اردیبهشت 1386
del.icio.us |
Digg
ارسال به دوستان
نسخه چاپي
نسخه متنی
نظر خود را بنويسيد